Berba maline u srednjem Podrinju je u punom jeku, a uzgajivači ovog voća nisu u mogućnosti da obezbijede dovoljan broj ljudi za taj posao i mnogima dio dozrelih plodova propada, jer ne stižu da ih na vrijeme oberu.
Sezonski berač maline ovih dana je najtraženije zanimanje u ovoj regiji i uzgajivači na razne načine pokušavaju da obezbijede dovoljan broj ruku da oberu malinu, ali mnogi ne uspijavaju, jer se sve manje osoba odlučuje da radi ovaj izuzetno naporan posao.
Neki ne žele da beru maline zbog zdravstvenih razloga, neki jer se radi po 14 časova, neki zbog izloženosti jakom sunčevom zračenju.
Malinari nude beračima 70 do 80 feninga po kilogramu ubranih malina, neki dnevnicu 40 KM, ali rijetki pristaju da rade pod tim uslovima.
U Udruženju malinara Bratunca, Srebrenice i Milića “Vilamet” kažu da berači dnevno mogu da naberu 50 do 100 kilograma maline, zavisno od sposobnosti, ali i kvaliteta roda, što znači mogu da zarade od 40 do 80 KM, međutim, sve je teže obezbijediti berače jer se radi o napornom poslu i po 14 sati dnevno.
U “Vilametu” i Poljoprivrednoj savjetodavnoj službi u Bratuncu kažu da uzgoj maline postaje porodični biznis i da perspektivu imaju samo malinjaci čiji vlasnici angažovanjem svojih članova porodice mogu da ga obrađuju i skidaju rod.
Mali broj berača iz ovog kraja odlazi u berbu u Srbiju, i to samo kod domaćina kod kojih su ranije radili i koji su imali korektan odnos, uvažavali i cijenili radnike i pošteno plaćali berače.
Branislav Tanasijević iz kancelarije “Ker internešenela” u Srebrenici, koja je prethodnih godina pružala znatnu pomoć poljoprivrednicima, rekao je Srni da su skoro sve porodice koje imaju svoje zemljište u ovom kraju zasadile malinu i svako bere svoj malinjak, pa nema slobodnih ljudi da priteknu u pomoć ili rade za dnevnicu.
Prema njegovim riječima, skoro svi imaju maline, i to zasade veće nego što mogu obrati članovi porodica pa nemaju koga da angažuju za berbu.
– Malinarstvo u ovom kraju može opstati kao porodični biznis i svako domaćinstvo treba da procijeni koliki malinjak može obrađivati radom svojih članova i da se ograniče na tolike zasade – ocjenjuje Tanasijević.
Jedan od poznatijih malinara na ovom području Ivan Stojanović iz Kunjerca kod Bratunca kaže da je uz svoja četiri člana porodice obezbijedio još četiri berača, koji više godina kod njega beru malinu i angažuje još nekoliko berača po potrebi, kada zbog visoke temperature dolazi do bržeg sazrijevanja maline, te tako uspijeva da blagovremeno obere malinu.
Stojanović, koji je dobitnik brojnih nagrada kao uspješan uzgajivač kvalitetne maline, kaže da su ove godine bili nepovoljni vremenski uslovi i da su prinosi niži.
To potvrđuju i Nenad Petrović, koji ima malinjak u bratunačkom selu Repovac, te Krstina Ćirković iz Podgraca.
Stojanović ističe da će posljedice slabijeg roda snositi samo uzgajivači dok berači i otkupljivači imaju svoju računicu i zagarantovanu zaradu.
PRIHVATLJIVA CIJENA MALINE JE TRI KM
– Još nije poznata definitivna otkupna cijena maline i ukoliko bude manja od 2,5 KM po kilogramu, proizvođači neće imati nikakvu zaradu – upozorava Stojanović, koji je i predsjednik Upravnog odbora Udruženja malinara “Vilamet”.
On ističe da bi realna i prihvatljiva cijena maline bila tri KM za kilogram uz podsticaje koje daje resorno ministarstvo.
Manji broj uzgajivača je zbog velikih obaveza i slabe zarade u prethodne dvije godine odlučio da uništi ili smanji malinjake, uvidjevši da je to djelatnost koja iziskuje puno angažovanja i troškova i da nikada nisu sigurni da li će imati zaradu.
U opštini Bratunac malinarstvo je proglašeno strateškom razvojnom granom i mnogo je uloženo u razvoj ove djelatnosti.
Izgrađen je sistem protivgradne zaštite, sistem za navodnjavanje malinjaka na cijeloj opštini, podignut rasadnik, obezbijeđene razne vrste podsticaja za podizanje zasada maline, ali su ipak mnogi odustali od tog posla zbog niske cijene ovog voća.
Procjenjuje se da je u bratunačkoj opštini više od 300 hektara pod malinjacima i da se očekuje rod od oko 4.000 tona maline.
KingBjrr88 Coi May